نمونه متن درخواست مرخصی زندانی | فرم آماده و راهنمای کامل

درخواست مرخصی برای زندانیان، دریچه ای از امید را به روی خانواده ها می گشاید تا در بزنگاه های مهم زندگی، دوباره در کنار عزیزانشان باشند و از چالش های دوری بکاهند. این مسیر، هرچند ممکن است پیچیده به نظر برسد، اما با آگاهی از قوانین، شرایط و نحوه نگارش صحیح درخواست، می توان به بهترین نتیجه دست یافت. این راهنما، با ارائه فرم های آماده و راهنمایی های جامع، گامی مهم در شفاف سازی این فرآیند به شمار می رود.

لحظاتی وجود دارند که هر ثانیه اش برای خانواده ای که عزیزی را در زندان دارد، با دلتنگی و نگرانی در هم آمیخته است. این احساس زمانی تشدید می شود که مناسبت های خاصی پیش می آیند؛ از بیماری های ناگهانی گرفته تا مراسم های مهم خانوادگی که حضور زندانی در آن، نه تنها یک نیاز عاطفی، بلکه گاهی یک ضرورت اجتناب ناپذیر است. در چنین شرایطی، موضوع مرخصی زندانی نه تنها به یک حق قانونی، بلکه به نمادی از همبستگی و امید در دل جامعه تبدیل می شود. رسیدگی به این درخواست ها، فراتر از یک رویه اداری، نگاهی انسانی به شرایط خاص افراد در پس میله هاست و می تواند تأثیر عمیقی بر روحیه زندانی و خانواده اش داشته باشد.

مسیر پیگیری مرخصی، از نگارش درخواست اولیه تا کسب موافقت نهایی، نیازمند دقت، آگاهی و صبر است. برای بسیاری از خانواده ها که با پیچیدگی های اداری و حقوقی آشنایی کافی ندارند، این فرآیند می تواند طاقت فرسا باشد. اما با در دست داشتن اطلاعات صحیح و فرم های مناسب، این مسیر هموارتر خواهد شد. هدف این نوشتار، روشن سازی ابعاد مختلف این فرآیند است؛ از توضیح انواع مرخصی و شرایط مربوط به هر یک، تا ارائه نمونه متن های کاربردی و فهرستی از مدارک مورد نیاز. هر گام با هدف توانمندسازی شما برای پیگیری این حق انسانی برداشته شده تا با آگاهی و اطمینان خاطر، به سمت مقصود خود حرکت کنید و در این راه هیچ نقطه ابهامی برای شما باقی نماند.

مرخصی زندانی چیست و چرا از اهمیت ویژه ای برخوردار است؟

مرخصی زندانی، فرصتی قانونی و انسانی است که به محکومین تحت شرایط خاص و پس از گذراندن بخشی از محکومیت و اثبات حسن رفتار اعطا می شود تا برای مدت محدودی از محیط زندان خارج شده و به جامعه و خانواده خود بازگردند. این امکان، در قوانین مختلفی از جمله قانون مجازات اسلامی و آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور پیش بینی شده و اهداف متعددی را دنبال می کند که فراتر از یک خروج موقت است.

تعریف قانونی و جایگاه آن در نظام عدالت

مرخصی زندانی نه تنها یک امتیاز، بلکه بخشی از فرایند بازپروری و اصلاح است. بر اساس قوانین، دادگاه صادرکننده حکم، دادستان یا قاضی ناظر زندان، در صورت احراز شرایط لازم، می توانند با مرخصی زندانی موافقت کنند. این اقدام، به زندانی فرصت می دهد تا با دنیای خارج از زندان ارتباط برقرار کرده و از بروز اختلالات روحی و روانی ناشی از انزوا جلوگیری شود. در واقع، مرخصی به عنوان ابزاری برای حفظ سلامت روحی و روانی زندانیان و آماده سازی تدریجی آن ها برای بازگشت به زندگی عادی پس از پایان محکومیت عمل می کند.

اهداف اصلی اعطای مرخصی: پلی به سوی بازپروری

1. حفظ پیوندهای خانوادگی: دوری از خانواده، یکی از سخت ترین بخش های دوران محکومیت است. مرخصی این امکان را فراهم می آورد که زندانیان در کنار همسر، فرزندان و والدین خود باشند، رویدادهای مهم خانوادگی را از دست ندهند و بنیان خانواده دچار فروپاشی نشود. این ارتباط مستمر، نقش حیاتی در حمایت روانی زندانی و کاهش آسیب های اجتماعی ناشی از حبس دارد.
2. بازپروری و اصلاح: فرآیند بازپروری تنها محدود به برنامه های درون زندان نیست. تجربه کوتاه مدت زندگی در جامعه، به زندانی کمک می کند تا خود را برای بازگشت دائمی آماده کند و با چالش های دنیای بیرون مواجه شود. این تجربه، انگیزه او را برای تغییر رفتار و زندگی مسئولانه پس از آزادی افزایش می دهد.
3. رسیدگی به امور ضروری: گاهی زندانی نیاز به انجام اموری خارج از زندان دارد که حضورش الزامی است؛ از پیگیری امور درمانی و پزشکی که امکانات آن در زندان محدود است تا رسیدگی به مسائل حقوقی، مالی یا خانوادگی فوری. این موارد، بدون مرخصی، ممکن است با مشکلات جدی مواجه شوند.
4. ایجاد انگیزه و پاداش برای حسن رفتار: مرخصی، در واقع پاداشی برای زندانیانی است که در طول دوران محکومیت، حسن رفتار داشته، از قوانین زندان تبعیت کرده و در برنامه های اصلاحی شرکت فعال داشته اند. این امتیاز، به عنوان یک محرک مثبت، می تواند رفتار سایر زندانیان را نیز تحت تأثیر قرار دهد و به ارتقاء نظم و انضباط در زندان کمک کند.

مرخصی زندانی، فراتر از یک رخصت موقت، فرصتی برای ترمیم روابط خانوادگی، تقویت روحیه و آماده سازی برای بازگشتی موفقیت آمیز به جامعه است. این اقدام، نشان دهنده نگاهی عمیق تر به عدالت کیفری است که در آن، اصلاح و بازپروری هم اندازه با مجازات اهمیت پیدا می کند.

انواع مرخصی زندانی و شرایط اعطای هر یک: آشنایی با درهای گشوده

در نظام حقوقی کشور، انواع مختلفی از مرخصی برای زندانیان پیش بینی شده است که هر یک شرایط و اهداف خاص خود را دارند. آشنایی با این دسته بندی ها، به خانواده ها و زندانیان کمک می کند تا درخواست خود را با دقت و بر مبنای صحیح تنظیم و پیگیری کنند. در اینجا به توضیح مهم ترین انواع مرخصی می پردازیم.

1. مرخصی عادی: فرصتی برای دیدار و تجدید قوا

مرخصی عادی، متداول ترین نوع مرخصی است که به زندانیان واجد شرایط اعطا می شود. این مرخصی، به منظور حفظ ارتباط زندانی با خانواده و جامعه و همچنین ایجاد فرصتی برای استراحت و تجدید روحیه است.

• شرایط عمومی: زندانی باید از نظر رفتاری و انضباطی، حسن سابقه داشته باشد و هیچ گونه تخلفی در طول دوران حبس مرتکب نشده باشد. گذراندن حداقل مدت زمان مشخصی از محکومیت (مثلاً یک سوم یا نصف محکومیت، بسته به نوع جرم و قوانین مربوطه) نیز از جمله شروط اصلی است. همچنین، زندانی نباید سابقه فرار از زندان یا مرخصی را داشته باشد.
• مدت زمان معمول و امکان تمدید: مدت زمان مرخصی عادی معمولاً از چند روز تا یک هفته متغیر است و در صورت وجود دلایل موجه و موافقت مقامات قضایی، امکان تمدید آن وجود دارد.
• مستندات قانونی: این نوع مرخصی بر اساس آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و سایر مقررات مرتبط با حقوق زندانیان اعطا می شود.

2. مرخصی استعلاجی: درمان در محیطی آرام تر

این مرخصی به زندانیانی تعلق می گیرد که به دلیل بیماری، نیازمند درمان یا استراحت در خارج از محیط زندان هستند و امکانات درمانی لازم در زندان وجود ندارد یا کافی نیست.

• شرایط خاص پزشکی: مهم ترین شرط، تأیید پزشک معتمد زندان و کمیسیون پزشکی مبنی بر نیاز زندانی به درمان تخصصی یا مراقبت ویژه در خارج از زندان است.
• مدارک پزشکی مورد نیاز: گواهی پزشک متخصص، نتایج آزمایشات، سوابق پزشکی و هرگونه مدرکی که وخامت حال زندانی و نیاز او به درمان خارج از زندان را اثبات کند، باید ضمیمه درخواست شود.
• مستندات قانونی: مواد قانونی مرتبط با حقوق زندانیان و آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها، از جمله مراجع قانونی برای این نوع مرخصی هستند.

3. تمدید مرخصی: وقتی زمان بیشتری لازم است

گاهی اوقات، مدت زمان مرخصی اولیه کافی نیست و زندانی به دلایل موجه نیاز به تمدید آن دارد. این دلایل می توانند مشابه دلایل مرخصی اولیه یا شرایط جدیدی باشند که در طول مرخصی پیش آمده اند.

• دلایل موجه برای تمدید: ادامه فرآیند درمان پزشکی، مشکلات خانوادگی حل نشده، نیاز به مراقبت از اعضای بیمار خانواده یا وقوع حوادث غیرمترقبه.
• زمان و نحوه ارائه درخواست: درخواست تمدید باید پیش از پایان یافتن مهلت مرخصی اولیه و با ارائه مدارک پشتیبان جدید به مراجع مربوطه (قاضی ناظر یا رئیس زندان) ارائه شود.
• مدارک پشتیبان: گواهی پزشکی جدید، گواهی فوت، گزارش مددکاری یا هر مدرک دیگری که نیاز به تمدید را اثبات کند.

4. مرخصی رأی باز: گامی فراتر به سوی مسئولیت پذیری

مرخصی رأی باز با مرخصی های عادی تفاوت دارد و به معنای اجازه به زندانی برای خروج از زندان در ساعات مشخص برای کار یا تحصیل در خارج از زندان و بازگشت به زندان در پایان روز است. این سیستم به منظور آماده سازی زندانی برای بازگشت به جامعه و حفظ توانایی های شغلی یا تحصیلی اوست.

• تفاوت ها و شرایط: مرخصی رأی باز به زندانیانی اعطا می شود که جرائم سبک تری داشته، حسن رفتار بالایی از خود نشان داده و دوره محکومیت قابل توجهی را سپری کرده باشند. این نوع مرخصی، به معنای آزادی مشروط نیست، بلکه یک گام برای بازپروری اجتماعی است.
• کاربرد: این امکان برای زندانیانی که سرپرست خانواده هستند و می توانند با کار در بیرون از زندان، معیشت خانواده خود را تأمین کنند، بسیار کارآمد است.

5. مرخصی های ویژه: در بزنگاه های زندگی

این دسته از مرخصی ها برای رویدادهای خاص و اضطراری در زندگی زندانی یا خانواده اش اعطا می شوند که حضور او را ضروری می سازند.

• فوت بستگان درجه یک: در صورت فوت همسر، فرزند، پدر یا مادر، زندانی می تواند درخواست مرخصی اضطراری برای شرکت در مراسم خاکسپاری و عزاداری را ارائه دهد.
• ازدواج فرزندان: حضور در مراسم ازدواج فرزند، یکی دیگر از دلایل موجه برای اعطای مرخصی ویژه است.
• بیماری حاد اعضای خانواده: در صورتی که یکی از بستگان درجه یک زندانی دچار بیماری حاد و نیازمند مراقبت ویژه شود که حضور زندانی در کنار او ضروری باشد، این مرخصی اعطا می شود.

برای هر یک از این انواع مرخصی، اصل بر ارائه مستندات محکم و اثبات دلایل است. مراجع قضایی با بررسی دقیق هر پرونده و با در نظر گرفتن مصالح زندانی و جامعه، در خصوص اعطای مرخصی تصمیم گیری می کنند.

راهنمای جامع نگارش درخواست مرخصی زندانی: هر کلمه، گامی به سوی آزادی

نوشتن یک درخواست رسمی و مؤثر برای مرخصی زندانی، نیازمند دقت و رعایت اصول خاصی است. این نامه، پل ارتباطی شما با مقامات قضایی است و باید به گونه ای تنظیم شود که تمامی اطلاعات لازم را به صورت شفاف و قانع کننده ارائه دهد. در اینجا به اجزا و نکات کلیدی نگارش یک درخواست مرخصی موفق می پردازیم.

اجزای اصلی یک درخواست رسمی: ساختار یک نامه مؤثر

1. مخاطب نامه: در ابتدای نامه، باید مخاطب را به درستی خطاب قرار دهید. بسته به نوع مرخصی و مرحله رسیدگی، ممکن است مخاطب شما «ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب»، «قاضی ناظر زندان [نام زندان]» یا «ریاست محترم زندان [نام زندان]» باشد.
2. مشخصات کامل:
   • زندانی: نام و نام خانوادگی، نام پدر، شماره پرونده، شماره شناسنامه، مدت محکومیت، مدت سپری شده از محکومیت و عنوان اتهام.
   • درخواست کننده: (در صورتی که شخص دیگری غیر از زندانی درخواست می دهد) نام و نام خانوادگی، نسبت با زندانی (همسر، پدر، مادر، فرزند و …)، شماره تماس و نشانی کامل.
3. عنوان پرونده: با ذکر شماره پرونده و شعبه مربوطه، پرونده را مشخص کنید.
4. موضوع درخواست: به صورت واضح و مختصر، موضوع نامه را بیان کنید؛ مثلاً «درخواست مرخصی عادی»، «درخواست مرخصی استعلاجی»، «درخواست تمدید مرخصی» یا «درخواست مرخصی اضطراری».
5. دلایل و مستندات: این بخش، قلب نامه شماست. باید دلایل درخواست را به صورت دقیق، مستدل و بدون حاشیه پردازی شرح دهید. برای مثال:
   • در صورت بیماری، شرح وضعیت بیماری (مثلاً «بیماری والدین که نیازمند مراقبت ویژه است») و ارائه مدارک پزشکی.
   • برای حسن رفتار، اشاره به «حسن رفتار زندانی در طول دوران محکومیت» و ارائه گواهی از زندان.
   • در صورت فوت بستگان، «فوت مرحوم/مرحومه [نام و نام خانوادگی] که از بستگان درجه یک زندانی (مثلاً پدر/مادر) بوده اند» و ارائه گواهی فوت.
6. اشاره به مواد قانونی مرتبط: ذکر مواد قانونی مرتبط، به درخواست شما اعتبار حقوقی می بخشد. (مثلاً: «با استناد به مواد قانونی مربوطه…»).
7. درخواست نهایی: به صورت مشخص، نوع و مدت زمان مرخصی درخواستی را بیان کنید. (مثلاً: «اعطای مرخصی موقت به مدت 10 روز»).
8. عبارت پایانی و احترام آمیز: با عباراتی مودبانه و حقوقی مانند «پیشاپیش از حسن توجه و دستور مساعد جنابعالی کمال تشکر و امتنان را دارم» یا «با تجدید احترام» نامه را به پایان برسانید.
9. تاریخ و امضاء: تاریخ نگارش نامه و امضای درخواست کننده ضروری است.

نکات کلیدی در نگارش: نامه ای که شنیده می شود

• رسمی و حقوقی بودن زبان: از لحن محاوره ای پرهیز کنید و از واژگان رسمی و حقوقی استفاده نمایید.
• پرهیز از حاشیه پردازی: تنها به بیان حقایق و دلایل اصلی بپردازید. از توضیحات طولانی و احساسی که به موضوع اصلی مربوط نمی شوند، خودداری کنید.
• ارائه مستندات قوی: هر ادعایی که در نامه مطرح می کنید، باید با مدارک معتبر و قابل استناد پشتیبانی شود. این مدارک را ضمیمه نامه کنید.
• رعایت ادب و احترام: لحن نامه باید همواره محترمانه و مؤدبانه باشد.
• شفافیت و وضوح: نامه باید کاملاً واضح و بدون ابهام باشد تا مقامات قضایی به راحتی بتوانند منظور شما را درک کنند.
• خلاصه نویسی: در عین جامعیت، سعی کنید درخواست را تا حد امکان مختصر و مفید بنویسید.

با رعایت این نکات، نامه ای تنظیم خواهید کرد که نه تنها تمامی الزامات قانونی را برآورده می کند، بلکه با وضوح و اعتبار خود، می تواند نظر مثبت مسئولین را جلب کرده و در جهت تحقق خواسته شما مؤثر باشد.

نمونه متن درخواست مرخصی زندانی: فرم های آماده و راهنمای کامل

برای تسهیل فرآیند درخواست مرخصی، در این بخش نمونه هایی از متن درخواست برای انواع مختلف مرخصی ارائه می شود. این نمونه ها به گونه ای طراحی شده اند که با پر کردن فیلدهای مشخص، بتوانید به سرعت درخواست خود را آماده کنید. همچنین، تاکید می شود که این فرم ها به زودی در قالب فایل های Word و PDF برای دانلود آماده خواهند شد تا دسترسی شما به آن ها آسان تر شود.

نمونه 1: درخواست مرخصی عادی (عمومی) از قاضی ناظر/دادستان

این نمونه برای مواردی مناسب است که زندانی قصد دارد برای دیدار با خانواده، رسیدگی به امور شخصی یا گذراندن تعطیلات کوتاه مدت درخواست مرخصی دهد. این درخواست معمولاً به قاضی ناظر زندان یا دادستان تقدیم می شود.

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب [نام شهر] / قاضی محترم ناظر زندان [نام زندان]

با سلام و احترام،

اینجانب [نام و نام خانوادگی درخواست کننده] به عنوان [نسبت با زندانی، مثال: همسر/پدر/فرزند] زندانی [نام و نام خانوادگی زندانی]، فرزند [نام پدر زندانی]، به شماره ملی [شماره ملی زندانی]، به شماره پرونده [شماره پرونده]، که در حال حاضر در زندان [نام زندان] دوران محکومیت خود را سپری می نماید، با توجه به حسن رفتار ایشان در طول دوران حبس و نیاز مبرم به حضور ایشان در کنار خانواده، به استناد مواد قانونی مربوطه، درخواست مرخصی موقت برای ایشان دارم.

مشخصات زندانی:
نام و نام خانوادگی: [نام زندانی]
نام پدر: [نام پدر زندانی]
شماره پرونده: [شماره پرونده]
شماره شناسنامه: [شماره شناسنامه زندانی]
مدت محکومیت: [مدت محکومیت]
مدت سپری شده: [مدت سپری شده از محکومیت]
اتهام: [عنوان اتهام]

دلایل درخواست مرخصی:
1.  حسن رفتار در زندان: زندانی طی دوران محکومیت، همواره از رفتار مناسب و همکاری کامل با مسئولان زندان برخوردار بوده و هیچ گونه سابقه تخلف انضباطی یا فرار ندارد. گواهی حسن رفتار از سوی مسئولین زندان نیز ضمیمه است.
2.  حفظ پیوندهای خانوادگی: حضور زندانی در جمع خانواده، به ویژه [مثال: فرزندان خردسال] برای حفظ سلامت روحی و روانی ایشان و تقویت بنیان خانواده، ضروری می باشد.

مستندات پیوست:
*   کپی کارت ملی و شناسنامه زندانی.
*   کپی کارت ملی و شناسنامه درخواست کننده.
*   گواهی حسن رفتار از زندان (در صورت امکان).

درخواست:
با توجه به دلایل فوق و مستندات ارائه شده، از محضر جنابعالی درخواست می نمایم دستور مقتضی برای اعطای مرخصی موقت به مدت [مدت زمان درخواست شده، مثال: 5 روز] به زندانی فوق الذکر صادر فرمایید. یقین دارم که این اقدام در راستای تحقق اهداف انسانی و قانونی عدالت خواهد بود.

پیشاپیش از حسن توجه و دستور مساعد جنابعالی کمال تشکر و امتنان را دارم.

با تجدید احترام،
نام و نام خانوادگی درخواست کننده: [نام و نام خانوادگی]
شماره تماس: [شماره تماس]
تاریخ: [تاریخ درخواست]

نمونه 2: درخواست مرخصی استعلاجی

این فرم برای زندانیانی که به دلیل وضعیت جسمانی نیاز به درمان یا استراحت در خارج از زندان دارند، کاربرد دارد.

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب [نام شهر] / قاضی محترم ناظر زندان [نام زندان]

با سلام و احترام،

اینجانب [نام و نام خانوادگی درخواست کننده] به عنوان [نسبت با زندانی، مثال: همسر/پدر/فرزند] زندانی [نام و نام خانوادگی زندانی]، فرزند [نام پدر زندانی]، به شماره ملی [شماره ملی زندانی]، به شماره پرونده [شماره پرونده]، که در حال حاضر در زندان [نام زندان] دوران محکومیت خود را سپری می نماید، با توجه به وضعیت اضطراری سلامت ایشان و نیاز مبرم به مراقبت های پزشکی خارج از زندان، درخواست مرخصی استعلاجی برای وی دارم.

مشخصات زندانی:
نام و نام خانوادگی: [نام زندانی]
نام پدر: [نام پدر زندانی]
شماره پرونده: [شماره پرونده]
شماره شناسنامه: [شماره شناسنامه زندانی]
مدت محکومیت: [مدت محکومیت]
مدت سپری شده: [مدت سپری شده از محکومیت]
اتهام: [عنوان اتهام]

دلایل درخواست مرخصی:
1.  وضعیت پزشکی زندانی: زندانی به دلیل ابتلا به [شرح وضعیت بیماری، مثال: بیماری قلبی نیازمند جراحی فوری/بیماری مزمن نیازمند مراقبت های ویژه] نیازمند مرخصی برای مراجعه به مراکز درمانی خارج از زندان و انجام [نوع درمان، مثال: جراحی/فیزیوتراپی/مراقبت های پس از عمل] می باشد.
2.  تایید پزشک معتمد: وضعیت سلامت زندانی توسط پزشک معتمد زندان و همچنین [نام پزشک متخصص خارج از زندان و تخصص او] تأیید شده است که نیاز به درمان فوری و خارج از زندان را ضروری می دانند.

مستندات پیوست:
*   گواهی پزشکی معتبر از پزشک متخصص (شامل تشخیص بیماری، نوع درمان و مدت زمان پیشنهادی).
*   نتایج آزمایشات و سوابق پزشکی مرتبط.
*   تأییدیه پزشک معتمد زندان و در صورت امکان، کمیسیون پزشکی.
*   کپی کارت ملی و شناسنامه زندانی و درخواست کننده.

درخواست:
با توجه به وخامت حال زندانی و نیاز فوری به درمان، از محضر جنابعالی درخواست می نمایم دستور مقتضی برای اعطای مرخصی استعلاجی به مدت [مدت زمان درخواست شده، مثال: 15 روز] به زندانی صادر فرمایید تا ایشان بتوانند به سلامت خود رسیدگی کنند.

پیشاپیش از حسن توجه و دستور مساعد جنابعالی کمال تشکر و امتنان را دارم.

با تجدید احترام،
نام و نام خانوادگی درخواست کننده: [نام و نام خانوادگی]
شماره تماس: [شماره تماس]
تاریخ: [تاریخ درخواست]

نمونه 3: درخواست تمدید مرخصی

این نمونه زمانی کاربرد دارد که زندانی در مرخصی به سر می برد و به دلیل موجهی نیاز به زمان بیشتری خارج از زندان دارد.

ریاست محترم زندان [نام زندان] / قاضی محترم ناظر زندان [نام زندان]

با سلام و احترام،

اینجانب [نام و نام خانوادگی زندانی]، فرزند [نام پدر]، به شماره پرونده [شماره پرونده]، که در حال حاضر با موافقت مقام قضایی از تاریخ [تاریخ شروع مرخصی] تا [تاریخ پایان مرخصی] در مرخصی به سر می برم، به دلیل [ذکر دلیل موجه و جدید برای تمدید، مثال: ادامه درمان پزشکی/ مشکلات خانوادگی حل نشده/ مراقبت از والدین بیمار که وضعیتشان حادتر شده است] تقاضای تمدید مدت مرخصی خود را دارم.

مشخصات زندانی:
نام و نام خانوادگی: [نام زندانی]
نام پدر: [نام پدر زندانی]
شماره پرونده: [شماره پرونده]
شماره شناسنامه: [شماره شناسنامه زندانی]
تاریخ شروع مرخصی قبلی: [تاریخ شروع مرخصی]
تاریخ پایان مرخصی قبلی: [تاریخ پایان مرخصی]

دلایل درخواست تمدید مرخصی:
1.  وضعیت پزشکی/خانوادگی: [شرح دقیق دلایل جدید یا ادامه دلایل قبلی. مثال: فرآیند درمان پزشکی اینجانب که در مرخصی قبلی آغاز شد، هنوز به اتمام نرسیده و طبق گواهی پزشک متخصص، نیاز به ادامه درمان و مراقبت دارم/مشکلات خانوادگی پیش آمده که حل آنها مستلزم حضور اینجانب است.]
2.  مدارک جدید: [اشاره به مدارک پشتیبان جدید، مثال: گواهی جدید پزشک/گزارش مددکاری/مدارک مربوط به مشکل خانوادگی].

مستندات پیوست:
*   کپی برگه مرخصی قبلی.
*   گواهی پزشکی معتبر (در صورت تمدید به دلیل بیماری).
*   مدارک مربوط به مشکلات خانوادگی (در صورت لزوم).
*   نامه تأیید شورای محل یا معتمدین (در صورت نیاز).

درخواست:
خواهشمند است با عنایت به شرایط پیش آمده و با توجه به حسن رفتار و سوابق مندرج در پرونده و تعهد به بازگشت به موقع، با تمدید مرخصی اینجانب به مدت [مدت زمان تمدید درخواستی، مثال: 7 روز دیگر] موافقت فرمایید.

با تشکر و احترام،
نام و نام خانوادگی: [نام کامل زندانی]
تاریخ: [تاریخ درخواست]
امضاء:

نمونه 4: درخواست مرخصی اضطراری (فوت بستگان / ازدواج فرزند)

این فرم برای رویدادهای غیرمترقبه و اضطراری کاربرد دارد که نیاز به حضور فوری زندانی در خارج از زندان احساس می شود.

ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب [نام شهر] / قاضی محترم ناظر زندان [نام زندان]

با سلام و احترام،

اینجانب [نام و نام خانوادگی درخواست کننده] به عنوان [نسبت با زندانی] زندانی [نام و نام خانوادگی زندانی]، فرزند [نام پدر زندانی]، به شماره ملی [شماره ملی زندانی]، به شماره پرونده [شماره پرونده]، که در حال حاضر در زندان [نام زندان] دوران محکومیت خود را سپری می نماید، با توجه به وقوع حادثه ای ناگوار/مناسبت مهمی در خانواده، درخواست مرخصی اضطراری برای ایشان دارم.

مشخصات زندانی:
نام و نام خانوادگی: [نام زندانی]
نام پدر: [نام پدر زندانی]
شماره پرونده: [شماره پرونده]
شماره شناسنامه: [شماره شناسنامه زندانی]
مدت محکومیت: [مدت محکومیت]
مدت سپری شده: [مدت سپری شده از محکومیت]
اتهام: [عنوان اتهام]

دلایل درخواست مرخصی اضطراری:
1.  وقوع حادثه/مناسبت: [شرح دقیق حادثه یا مناسبت، مثال: فوت مرحوم/مرحومه [نام و نام خانوادگی فرد متوفی] که از بستگان درجه یک زندانی (مثلاً مادر/پدر/همسر/فرزند) بودند و مراسم خاکسپاری و عزاداری ایشان در تاریخ [تاریخ] برگزار می شود/مراسم ازدواج فرزند ایشان، آقای/خانم [نام فرزند] در تاریخ [تاریخ] برگزار می گردد.]
2.  اهمیت حضور زندانی: حضور زندانی در این مراسم/موقعیت اضطراری، برای [شرح دلیل اهمیت، مثال: تسلی خاطر بازماندگان و انجام وظایف شرعی و خانوادگی/حفظ آبروی خانواده و همراهی با فرزند در مهمترین رویداد زندگی اش] بسیار حیاتی و ضروری است.

مستندات پیوست:
*   گواهی فوت (در صورت فوت بستگان).
*   سند ازدواج یا کارت دعوت مراسم (در صورت ازدواج فرزند).
*   کپی کارت ملی و شناسنامه زندانی و درخواست کننده.

درخواست:
با توجه به فوریت و اهمیت این موضوع، از محضر جنابعالی درخواست می نمایم دستور مقتضی برای اعطای مرخصی اضطراری به مدت [مدت زمان درخواست شده، مثال: 3 روز] به زندانی صادر فرمایید تا ایشان بتوانند در این شرایط دشوار/مهم در کنار خانواده خود باشند.

پیشاپیش از حسن توجه و دستور مساعد جنابعالی کمال تشکر و امتنان را دارم.

با تجدید احترام،
نام و نام خانوادگی درخواست کننده: [نام و نام خانوادگی]
شماره تماس: [شماره تماس]
تاریخ: [تاریخ درخواست]

این نمونه ها به عنوان الگوهایی استاندارد برای نگارش درخواست مرخصی طراحی شده اند. فراموش نکنید که هر مورد می تواند شرایط خاص خود را داشته باشد و نیاز به جزئیات بیشتری برای ارائه دلایل و مستندات دارد. مهم ترین نکته، صداقت، وضوح و رسمی بودن لحن نامه است.

مدارک مورد نیاز برای درخواست مرخصی زندانی: چک لیست جامع

یکی از مهم ترین بخش های فرآیند درخواست مرخصی، جمع آوری و ارائه کامل و صحیح مدارک لازم است. نقص در مدارک می تواند باعث تأخیر یا حتی رد درخواست شود. در این بخش، یک چک لیست جامع از مدارک مورد نیاز برای انواع مرخصی ارائه شده است. توجه داشته باشید که بسته به نوع مرخصی و شرایط پرونده، ممکن است برخی از این مدارک ضروری تر باشند یا مدارک دیگری نیز مورد نیاز قرار گیرد.

مدارک هویتی و مربوط به پرونده

1. کپی کارت ملی و شناسنامه زندانی: برای احراز هویت زندانی.
2. کپی کارت ملی و شناسنامه درخواست کننده: (در صورتی که شخص دیگری غیر از زندانی درخواست می دهد) برای احراز هویت و نسبت با زندانی.
3. شماره پرونده و اطلاعات محکومیت: شامل دادنامه، شماره و شعبه پرونده، نوع جرم، مدت محکومیت و مدت زمان سپری شده از آن.

گواهی ها و گزارش های زندان

1. گواهی حسن رفتار از زندان: گزارشی رسمی از مسئولین زندان که نشان دهنده حسن اخلاق، تبعیت از قوانین و مشارکت زندانی در برنامه های اصلاحی است. این گواهی در بیشتر انواع مرخصی، به ویژه مرخصی عادی و رأی باز، از اهمیت بالایی برخوردار است.
2. گزارش وضعیت زندانی: شامل اطلاعات کلی در مورد سوابق و وضعیت فعلی زندانی در زندان.
3. کپی برگه مرخصی قبلی: (برای درخواست تمدید مرخصی) جهت ارائه سوابق مرخصی های پیشین.

مدارک پزشکی (برای مرخصی استعلاجی)

1. گواهی پزشک معتمد زندان: تأییدیه رسمی از پزشک زندان مبنی بر نیاز زندانی به درمان یا مراقبت ویژه.
2. گواهی پزشک متخصص خارج از زندان: شامل تشخیص دقیق بیماری، نوع درمان مورد نیاز، ضرورت درمان در خارج از زندان و مدت زمان پیشنهادی برای مرخصی.
3. نتایج آزمایشات و سوابق پزشکی: هرگونه مدرکی که بیماری و وخامت حال زندانی را تأیید کند (مانند ام آر آی، سی تی اسکن، آزمایش خون و …).
4. تأییدیه کمیسیون پزشکی: در مواردی که بیماری جدی است، نظر کمیسیون پزشکی زندان یا پزشکی قانونی ممکن است لازم باشد.

مدارک اثبات دلایل خاص (برای مرخصی های ویژه)

1. گواهی فوت: (برای مرخصی در زمان فوت بستگان) برای اثبات فوت بستگان درجه یک.
2. سند ازدواج یا کارت دعوت: (برای مرخصی جهت ازدواج فرزند) برای اثبات زمان و مکان مراسم.
3. گواهی بیماری اعضای خانواده: (برای مراقبت از اعضای بیمار خانواده) شامل گواهی پزشک مربوطه و توضیح وضعیت بیماری و نیاز به مراقبت.
4. مدارک مربوط به مشکلات خانوادگی: (مانند گزارش مددکاری، نامه شورای محل) در صورت لزوم برای اثبات نیاز فوری خانواده به حضور زندانی.

ضمانت نامه ها و تعهدات

1. فیش واریز وثیقه یا معرفی کفیل: در بسیاری از موارد، برای تضمین بازگشت زندانی به زندان، وثیقه نقدی یا ملکی و یا معرفی یک کفیل معتبر (با مدارک هویتی و شغلی) لازم است. میزان وثیقه و شرایط کفالت توسط مقام قضایی تعیین می شود.
2. سایر مستندات: بسته به مورد، ممکن است نیاز به ارائه نامه شورای حل اختلاف، گزارش مددکاری اجتماعی یا سایر مدارک حمایتی باشد.

آماده سازی تمامی این مدارک، پیش از تقدیم درخواست، فرآیند را برای شما هموارتر خواهد کرد. همچنین، تهیه کپی از تمام مدارک و نگهداری اصل آن ها نزد خودتان، توصیه می شود.

مراحل پیگیری درخواست مرخصی زندانی: گام به گام

پس از نگارش دقیق درخواست مرخصی و جمع آوری کامل مدارک، نوبت به پیگیری اداری و قانونی آن می رسد. این فرآیند شامل چندین گام است که هر یک از اهمیت خاصی برخوردارند و نیاز به توجه و دقت دارند.

1. تنظیم و تکمیل درخواست به همراه مدارک:

   اولین گام، همانطور که پیشتر گفته شد، نگارش درخواست رسمی و جمع آوری تمامی مدارک پشتیبان است. اطمینان حاصل کنید که تمامی فیلدها پر شده و دلایل شما به وضوح بیان شده اند و مدارک لازم ضمیمه گردیده اند.

2. تقدیم درخواست به مرجع مربوطه:

   درخواست باید به مرجع صالح ارائه شود. این مرجع می تواند ریاست زندان، قاضی ناظر زندان، یا دادستان باشد. معمولاً، ابتدا درخواست به رئیس زندان تقدیم می شود و او پس از بررسی اولیه و تأیید حسن رفتار زندانی، آن را برای تصمیم گیری به قاضی ناظر یا دادستان ارجاع می دهد.

3. بررسی درخواست توسط مسئولین ذیربط:

   مسئولین زندان و مقامات قضایی، درخواست شما را از جنبه های مختلف بررسی می کنند. این بررسی شامل سوابق کیفری زندانی، میزان محکومیت سپری شده، حسن رفتار در زندان، دلایل مطرح شده برای مرخصی و مدارک پیوست است.

4. ارجاع به مقامات قضایی برای تصمیم گیری:

   پس از بررسی های اولیه در زندان، پرونده به مقامات قضایی (دادستان یا قاضی ناظر) ارجاع داده می شود. این مقامات با توجه به قوانین، آیین نامه ها و شرایط خاص پرونده، در مورد اعطای مرخصی تصمیم نهایی را اتخاذ می کنند.

5. صدور قرار قبولی مرخصی و تعیین شرایط:

   در صورت موافقت با درخواست مرخصی، مقام قضایی مربوطه، قرار قبولی مرخصی را صادر می کند. در این قرار، مدت زمان مرخصی، شرایط اعطای آن (مانند لزوم تودیع وثیقه یا معرفی کفیل) و تاریخ بازگشت به زندان، به وضوح قید می شود.

6. تودیع وثیقه یا معرفی کفیل:

   در صورتی که در قرار مرخصی، وثیقه یا کفیل تعیین شده باشد، درخواست کننده یا خانواده زندانی باید نسبت به تودیع وثیقه (نقدی یا ملکی) یا معرفی کفیل معتبر اقدام کنند. مدارک و مراحل قانونی مربوط به این بخش باید به دقت طی شود.

7. صدور برگه مرخصی و خروج زندانی:

   پس از انجام تمامی مراحل فوق و تأمین ضمانت های لازم، برگه رسمی مرخصی صادر شده و زندانی می تواند برای مدت تعیین شده از زندان خارج شود.

8. نکات مهم حین مرخصی و لزوم بازگشت به موقع:

   در طول مدت مرخصی، زندانی موظف است تمامی شرایط تعیین شده را رعایت کند و در زمان مقرر به زندان بازگردد. عدم بازگشت به موقع می تواند عواقب جدی از جمله افزایش محکومیت، سلب امتیاز مرخصی های آتی و حتی طرح اتهام فرار از زندان را در پی داشته باشد.

پیگیری منظم و آگاهانه در هر یک از این مراحل، نقش مهمی در موفقیت آمیز بودن درخواست مرخصی دارد. صبر، پیگیری و رعایت تمامی موازین قانونی، کلید دستیابی به نتیجه مطلوب در این مسیر است.

قوانین و مقررات مرتبط با مرخصی زندانی: شناخت پایه های حقوقی

برای هرگونه اقدام حقوقی، از جمله درخواست مرخصی زندانی، آشنایی با قوانین و مقررات مربوطه از اهمیت بالایی برخوردار است. این آگاهی به شما کمک می کند تا درخواست خود را بر مبنای مستندات قانونی قوی تری تنظیم کرده و از حقوق خود به بهترین شکل دفاع کنید. قوانین اصلی مرتبط با مرخصی زندانی عبارتند از:

قانون مجازات اسلامی

این قانون، چارچوب کلی مجازات ها و حقوق مربوط به محکومین را تعیین می کند. اگرچه مرخصی به طور مستقیم در این قانون با جزئیات کامل شرح داده نشده است، اما مواد زیر می توانند به صورت غیرمستقیم مرتبط باشند:

• ماده ۵۸ (آزادی مشروط): اگرچه مرخصی زندانی با آزادی مشروط تفاوت دارد، اما شرایط اعطای آن (مانند گذراندن بخشی از محکومیت و حسن رفتار) مشابهت هایی با برخی از انواع مرخصی دارد. شناخت این ماده به درک رویکرد قانون گذار در اعطای تسهیلات به زندانیان کمک می کند.
• مواد عمومی مربوط به حقوق زندانیان: در فصل های مختلف قانون، به صورت پراکنده به حقوق زندانیان و لزوم رعایت کرامت انسانی آن ها اشاره شده است که می تواند مبنایی برای اعطای تسهیلات رفاهی مانند مرخصی باشد.

آیین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور

این آیین نامه، مهم ترین سند قانونی است که به تفصیل به انواع مرخصی، شرایط اعطا، مدت زمان و مراجع تصمیم گیرنده می پردازد. فصول و مواد مرتبط با مرخصی در این آیین نامه، شامل موارد زیر است:

• فصل سوم: امتیازات و مقررات تشویقی: در این فصل، مرخصی به عنوان یکی از امتیازات و مقررات تشویقی برای زندانیان با حسن رفتار معرفی شده است. این فصل به جزئیات انواع مرخصی، از جمله مرخصی عادی، استعلاجی، تمدید مرخصی و مرخصی های اضطراری می پردازد.
• شرایط عمومی اعطای مرخصی: این آیین نامه شرایطی مانند گذراندن حداقل مدت محکومیت، عدم سابقه فرار، حسن رفتار و تعهد به بازگشت به موقع را برای تمامی انواع مرخصی الزامی می داند.
• مدارک مورد نیاز: به طور مشخص، این آیین نامه مدارکی مانند گواهی حسن رفتار، مدارک پزشکی (برای مرخصی استعلاجی) و وثیقه یا کفیل را برای اعطای مرخصی لازم می داند.

قانون آیین دادرسی کیفری

این قانون، به مراجع رسیدگی کننده به امور قضایی و نحوه دادرسی می پردازد. مواد مربوط به صلاحیت دادستان، قاضی ناظر زندان و دادگاه در اعطای مرخصی، در این قانون قابل پیگیری است. همچنین، ماده ۱۷۸ این قانون که به عذر موجه برای عدم حضور متهم در مراجع قضایی اشاره دارد، می تواند در مواردی (به خصوص در تمدید مرخصی یا توجیه تأخیر در بازگشت از مرخصی) مورد استناد قرار گیرد. عذر موجه در این ماده شامل مواردی مانند بیماری، فوت بستگان نزدیک، حوادث قهری و… می شود.

شناخت این قوانین و مواد مرتبط، به شما این قدرت را می دهد که درخواست خود را با استناد قانونی مطرح کنید و در صورت نیاز، برای پیگیری های بعدی، اطلاعات حقوقی لازم را در اختیار داشته باشید. همیشه توصیه می شود در موارد پیچیده و برای تفسیر دقیق قوانین، از مشاوره حقوقی تخصصی بهره بگیرید.

نتیجه گیری و جمع بندی: با آگاهی، امید را زنده نگه دارید

درخواست مرخصی برای زندانیان، فرآیندی حقوقی و انسانی است که می تواند تأثیر عمیقی بر روحیه زندانی و خانواده اش داشته باشد و راهی برای حفظ پیوندهای عاطفی و آماده سازی برای بازگشت به جامعه بگشاید. در این مسیر، آگاهی از قوانین، شرایط و نحوه صحیح نگارش و پیگیری درخواست، از اهمیت حیاتی برخوردار است.

از همان گام های نخست نگارش درخواست تا آخرین مرحله پیگیری و بازگشت از مرخصی، هر جزئیات نقش مهمی در سرنوشت درخواست ایفا می کند. رعایت زبان رسمی، ارائه مستندات دقیق و معتبر، و پایبندی به چارچوب های قانونی، نه تنها اعتبار درخواست شما را افزایش می دهد، بلکه فرآیند بررسی آن را برای مراجع قضایی تسهیل می کند. این راهنما تلاش کرد تا با ارائه فرم های آماده و راهنمایی های جامع، ابهامات را برطرف کرده و مسیری روشن پیش روی شما قرار دهد تا با اطمینان خاطر بیشتری گام بردارید.

یقیناً، هر پرونده ای خصوصیات و پیچیدگی های خاص خود را دارد و گاهی اوقات، مسائل از آنچه در ظاهر به نظر می رسد، دشوارتر می شوند. در چنین شرایطی، وقتی با ابهامات قانونی مواجه می شوید، یا درخواست شما رد می شود و نیاز به تجدیدنظر دارید، مشاوره حقوقی تخصصی به یک ضرورت تبدیل می شود. یک وکیل مجرب می تواند با دانش عمیق حقوقی و تجربه عملی خود، نه تنها شما را در پیچ و خم های قانونی راهنمایی کند، بلکه با ارائه راهکارهای مؤثر و نگارش لوایح قوی، شانس موفقیت درخواست مرخصی را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.

در نهایت، این فرآیند فرصتی است برای تجربه عدالت انسانی و همدلی اجتماعی. با آگاهی، صبر و پیگیری صحیح، می توان امید را در دل خانواده ها زنده نگه داشت و این حق قانونی و انسانی را به بهترین نحو برای عزیزانمان محقق ساخت. برای دریافت مشاوره حقوقی تخصصی و اطمینان از صحت اقدامات خود، با وکلای مجرب ما تماس بگیرید.